TỪ NGÀY 01/07/2026, XÂM PHẠM DANH DỰ, NHÂN PHẨM, UY TÍN CỦA NGƯỜI KHÁC TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG SẼ BỊ XỬ PHẠT RA SAO?

Cùng với sự phát triển của mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến, tình trạng đăng tải thông tin sai sự thật, xúc phạm, bôi nhọ, làm ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm và uy tín của người khác ngày càng phổ biến. Không chỉ gây tổn hại đến cá nhân, tổ chức bị xâm phạm, những hành vi này còn có thể dẫn đến các trách nhiệm pháp lý nghiêm khắc. Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào về việc xử lý các hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín trên không gian mạng?

1. Các hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác trên không gian mạng.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015, quyền đối với hình ảnh là một trong những quyền nhân thân cơ bản của cá nhân và được pháp luật bảo vệ. Vì vậy, việc tự ý sử dụng, đăng tải, chia sẻ hoặc công khai hình ảnh của người khác mà không có sự đồng ý của họ, được xem là hành vi xâm phạm quyền đối với hình ảnh của cá nhân và có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý tương ứng. Đối với trường hợp sử dụng hình ảnh vì mục đích thương mại, bên sử dụng còn có nghĩa vụ trả thù lao cho người có hình ảnh, trừ khi các bên có thỏa thuận khác.

Bên cạnh đó, khoản 1, khoản 2 Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015 quy định đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình là bất khả xâm phạm. Theo đó, mọi thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của một người chỉ được thu thập, lưu giữ, sử dụng hoặc công khai khi có sự đồng ý của chính người đó; đối với thông tin thuộc bí mật gia đình thì phải có sự đồng ý của các thành viên gia đình, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Đồng thời, thư tín, điện thoại, điện tín, dữ liệu điện tử và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác của cá nhân cũng được pháp luật bảo đảm an toàn, bí mật; việc tiếp cận, kiểm soát hoặc công khai các thông tin này chỉ được thực hiện trong những trường hợp do luật quy định.

Ngoài ra, khoản 3 Điều 16 Luật An ninh mạng năm 2018 nghiêm cấm việc đăng tải, phát tán trên không gian mạng các thông tin có nội dung làm nhục, vu khống người khác. Cụ thể, hành vi xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân hoặc đưa ra những thông tin bịa đặt, sai sự thật làm ảnh hưởng đến danh dự, uy tín, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân đều là những hành vi vi phạm pháp luật.

Theo đó, việc sử dụng mạng xã hội để bôi nhọ, xúc phạm hoặc lan truyền thông tin sai sự thật về người khác không chỉ xâm phạm quyền nhân thân được pháp luật bảo vệ mà còn có thể bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.

2. Các hậu quả pháp lý đối với các hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác trên không gian mạng.

a. Về trách nhiệm hành chính

Khoản 1 Điều 95 Nghị định 174/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/07/2026) quy định phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống hoặc xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân.

Bên cạnh hình thức xử phạt bằng tiền, người vi phạm còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo điểm a khoản 3 Điều 95 Nghị định này, cụ thể là buộc gỡ bỏ các thông tin sai sự thật, thông tin gây nhầm lẫn hoặc các nội dung vi phạm pháp luật đã đăng tải trên mạng xã hội.

Theo khoản 3 Điều 4 Nghị định 174/2026/NĐ-CP, mức phạt nêu trên được áp dụng đối với tổ chức. Trường hợp cá nhân thực hiện cùng hành vi vi phạm thì mức phạt tiền bằng một nửa mức phạt đối với tổ chức. Do đó, cá nhân có hành vi đăng tải hoặc chia sẻ thông tin sai sự thật, vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác trên mạng xã hội có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng và buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm. Đây là một trong những chế tài nhằm ngăn chặn tình trạng lợi dụng không gian mạng để xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

b. Về trách nhiệm hình sự

Trong trường hợp hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác trên không gian mạng có tính chất nghiêm trọng và đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Cụ thể, đối với hành vi sử dụng mạng xã hội, nền tảng trực tuyến hoặc các phương tiện điện tử để xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, người thực hiện hành vi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật Hình sự. Tùy tính chất, mức độ vi phạm, người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm. Trường hợp hành vi được thực hiện thông qua mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử, người vi phạm có thể bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm theo điểm e khoản 2 Điều 155 Bộ luật này. Tùy vào mức độ thiệt hại của nạn nhân mà hình phạt có thể lên đến 05 năm tù.

Đối với hành vi bịa đặt hoặc lan truyền những thông tin mà người đưa tin biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác, hoặc bịa đặt người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội vu khống theo Điều 156 Bộ luật Hình sự 2015. Tương tự, trường hợp thực hiện hành vi thông qua mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử thì mức phạt tù từ 01 năm đến 03 năm; nếu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, mức phạt tù có thể từ 03 năm đến 07 năm.

Ngoài ra, trong một số trường hợp đặc biệt, nếu cá nhân lợi dụng quyền tự do ngôn luận hoặc các quyền tự do dân chủ khác trên không gian mạng để xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc lợi ích của Nhà nước thì theo Điều 331 Bộ luật Hình sự 2015, có thể bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Trường hợp hành vi gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội thì có thể bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

c. Về trách nhiệm dân sự

Bên cạnh trách nhiệm hành chính hoặc hình sự, người có hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác trên không gian mạng còn có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Theo Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015, trường hợp cá nhân sử dụng mạng xã hội để đăng tải, chia sẻ hoặc phát tán thông tin sai sự thật, nội dung xúc phạm, bôi nhọ làm ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác thì phải chịu trách nhiệm bồi thường đối với những thiệt hại do hành vi của mình gây ra.

Cụ thể, theo Điều 592 Bộ luật Dân sự năm 2015, thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm các chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại; thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút và các thiệt hại khác theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, người vi phạm còn phải bồi thường một khoản tiền nhằm bù đắp tổn thất về tinh thần cho người bị xâm phạm. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; trường hợp không thỏa thuận được thì mức tối đa không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

Hành vi tự ý sử dụng hình ảnh, xâm phạm đời sống riêng tư, bí mật cá nhân hoặc đăng tải thông tin xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác trên không gian mạng không chỉ gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức mà còn là hành vi vi phạm pháp luật. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả gây ra, người thực hiện hành vi có thể phải chịu trách nhiệm dân sự, bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật. Với đội ngũ luật sư và chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm, Văn phòng Luật sư Royal sẵn sàng tư vấn, hỗ trợ khách hàng trong việc thu thập chứng cứ, yêu cầu gỡ bỏ thông tin vi phạm, yêu cầu bồi thường thiệt hại và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp trước các cơ quan có thẩm quyền.

Mọi thông tin yêu cầu tư vấn vui lòng liên hệ:

⚖️ VĂN PHÒNG LUẬT SƯ ROYAL – Royal law firm

📩Email: info@royallaw.vn

🌏 Website: https://royallaw.vn/

☎️ Hotline: 0989 337 688

Văn phòng Hà Nội:

☎️Điện thoại: (84-24) 3512 2931

🏢Địa chỉ: Tầng 6, Tòa nhà New SkyLine, KĐT Văn Quán, đường Nguyễn Khuyến, phường Hà Đông, thành phố Hà Nội.

Văn phòng thành phố Hồ Chí Minh:

☎️ Điện thoại: (84-28) 2213 5775

🏢Địa chỉ: Lầu 4, tòa nhà Halo Building, số 10 Phan Đình Giót, phường Tân Sơn Hòa, thành phố Hồ Chí Minh.